Van elke vijf Nederlanders belegt er precies één. De andere vier laten hun geld staan op een spaarrekening, bewust of niet. Dat blijkt uit onderzoek dat ING eerder dit jaar publiceerde. De redenen die mensen geven zijn opvallend eerlijk: te weinig kennis, angst voor verlies, en de overtuiging dat sparen nu eenmaal makkelijker voelt. Maar wat kost het eigenlijk, die keuze om niet te beleggen?
Zeventig procent spaart, negentien procent belegt
Dat gat is groter dan veel mensen denken. Uit ING-onderzoek van begin 2026 blijkt dat 72% van de Nederlanders spaart, tegenover slechts 19% dat belegt. Wat het onderzoek extra interessant maakt: het gaat niet alleen om mensen met weinig geld. Ook Nederlanders met voldoende vermogen kiezen massaal voor de spaarrekening. Twijfel en onzekerheid wegen zwaarder dan het renteverschil, concludeert ING. En dat heeft gevolgen die jaren doorwerken.
Angst voor verlies houdt mensen aan de kant
De twee meest genoemde drempels zijn angst voor verlies (40%) en te weinig kennis (eveneens 40%). Daarboven: 52% wil simpelweg geen risico nemen met geld, 49% vindt sparen makkelijker, en 44% hecht aan directe toegang tot zijn vermogen.
Die angst is begrijpelijk. In 2022 verloren beurzen wereldwijd tientallen procenten. Wie op dat moment instapte of juist uitstapte, herinnert zich de rode cijfers nog goed. Maar wie op een langere horizon kijkt, ziet een ander plaatje. Een brede indextracker die de wereldwijde aandelenmarkt volgt, heeft historisch gemiddeld zo'n 8% per jaar opgeleverd, koersdalingen meegerekend. Op de spaarrekening bleef het rendement de afgelopen tien jaar structureel achter bij de inflatie. Wat de angst voor verlies verzwijgt, is de zekerheid van gemiste groei.
Het kennistekort zit dieper dan het lijkt
Veertig procent geeft aan te weinig te begrijpen van beleggen. Dat is opvallend in een tijd waarin de drempel voor financiële educatie nog nooit zo laag lag. Goedkope brokers zoals DeGiro en BUX verwelkomen beginners met lage instapkosten en overzichtelijke apps. Op YouTube is elk begrip uitgelegd. En toch voelen mensen zich onvoldoende voorbereid.
Dat kennistekort is daarmee eerder een drempelprobleem dan een informatieprobleem. Niemand wil een fout maken met geld dat hard verdiend is. Die schroom om te beginnen kost mensen uiteindelijk meer dan een eventuele beursval ooit zou doen. Wil je weten welke beleggingsvorm het makkelijkst te begrijpen is voor beginners? Lees dan ook waarom ETF's populairder zijn dan ooit in Nederland, inclusief hoe ze werken en waarom zoveel beginners ermee starten.
Vrouwen beleggen minder, maar leven langer
Uit hetzelfde onderzoek blijkt een hardnekkige kloof tussen mannen en vrouwen. Vrouwen zeggen vaker dan mannen dat ze beleggen te ingewikkeld vinden, dat ze niet weten waar ze moeten beginnen, en dat ze weinig vertrouwen hebben in zichzelf als belegger. Dat terwijl vrouwen gemiddeld langer leven, en dus een langere beleggingshorizon hebben. Een langere horizon is juist een voordeel bij beleggen: het geeft meer tijd om te herstellen van koersdalingen en langer te profiteren van samengesteld rendement.
De financiële sector richt zich van oudsher op mannen, van toon tot terminologie. Dat verandert langzaam, maar de kloof is vooralsnog niet gedicht. Branchevereniging DUFAS berekende eerder dat Nederlanders jaarlijks honderden tot duizenden euro's mislopen door gebrek aan beleggingsbetrokkenheid.
Wat het concreet kost om te wachten
Een simpele berekening maakt het verschil inzichtelijk. Stel: je belegt 200 euro per maand gedurende twintig jaar.
- Op een spaarrekening met 2,5% rente: na twintig jaar circa 61.000 euro
- In een brede wereldindex met 8% gemiddeld rendement: circa 118.000 euro
Het verschil bedraagt bijna 57.000 euro, puur door de keuze voor een andere rekening. Beleggen geeft geen garantie op winst, maar niet-beleggen is wel een garantie op het missen van die kans. De beste manieren om geld te laten groeien hoeven niet ingewikkeld te zijn: een breed gespreid indexfonds doet al het zware werk voor je.
Zo zet je de eerste stap
De drempel is lager dan de meeste mensen denken. Een paar concrete stappen om te beginnen:
- Begin klein. 25 euro per maand is genoeg om te leren hoe het werkt. Het gaat niet om het bedrag, maar om de gewoonte.
- Kies een brede ETF. Een indexfonds dat de wereldwijde aandelenmarkt volgt, spreidt automatisch over honderden bedrijven. Geen selectie, geen timing.
- Automatiseer het. Zet een automatische incasso in van je betaalrekening naar je beleggingsrekening. Dan hoef je er daarna niet meer over na te denken.
- Negeer de korte termijn. Beurzen schommelen dagelijks. Wie dat nauwlettend bijhoudt, wordt moe en verkoopt op het verkeerde moment. Beleggen werkt op jaren, niet op weken.
Het grootste voordeel van vroeg beginnen is niet het rendement, maar de psychologie. Je went aan de schommelingen, je raakt de angst voor rode cijfers kwijt, en je ziet hoe geld voor je kan werken in plaats van andersom. Die lessen geeft geen cursus je mee: die krijg je alleen door te doen. Meer lezen over waarom beleggen slimmer is dan sparen? Dan weet je daarna precies waar je staat.